Lập trình
Truy cập các thuộc tính trong Python
Bạn truy cập các thuộc tính của đối tượng bởi sử dụng toán tử dot (dấu chấm) với đối tượng. Biến class sẽ được truy cập bởi sử dụng tên lớp như sau:
sv1.displaySinhvien() sv2.displaySinhvien() print "Tong so Sinh vien %d" % Sinhvien.svCount
Bây giờ đặt tất cả khái niệm cùng với nhau:
class Sinhvien: 'Class co so chung cho tat ca sinh vien' svCount = 0 def __init__(self, ten, hocphi): self.ten = ten self.hocphi = hocphi Sinhvien.svCount += 1 def displayCount(self): print "Tong so Sinh vien %d" % Sinhvien.svCount def displaySinhvien(self): print "Ten : ", self.ten, ", Hoc phi: ", self.hocphi "Lenh nay tao doi tuong dau tien cua lop Sinhvien" sv1 = Sinhvien("Hoang", 4000000) "Lenh nay tao doi tuong thu hai cua lop Sinhvien" sv2 = Sinhvien("Huong", 4500000) sv1.displaySinhvien() sv2.displaySinhvien() print "Tong so Sinh vien %d" % Sinhvien.svCount
Khi code trên được thực thi sẽ cho kết quả:
Ten : Hoang ,Hoc phi: 4000000 Ten : Huong ,Hoc phi: 4500000 Tong so Sinh vien 2
Bạn có thể thêm, xóa, hoặc sửa đổi các thuộc tính của các lớp và đối tượng tại bất cứ thời điểm nào.
sv1.tuoi = 21 # Them mot thuoc tinh 'tuoi'. sv1.tuoi = 20 # Sua doi thuoc tinh 'tuoi'. del sv1.tuoi # Xoa thuoc tinh 'tuoi'.
Thay vì sử dụng các lệnh chính thức để truy cập các thuộc tính, bạn có thể sử dụng các hàm sau:
hasattr(sv1, 'tuoi') # Tra ve true neu thuoc tinh 'tuoi' ton tai getattr(sv1, 'tuoi') # Tra ve gia tri cua thuoc tinh 'tuoi' setattr(sv1, 'tuoi', 20) # Thiet lap thuoc tinh 'tuoi' la 20 delattr(sv1, 'tuoi') # Xoa thuoc tinh 'tuoi'
Các thuộc tính đã có sẵn cho lớp trong Python
Mỗi lớp Python đều giữ các thuộc tính đã được xây dựng sẵn sau và chúng có thể được truy cập bởi sử dụng toán tử dot (dấu chấm .) như bất kỳ thuộc tính khác:
Với lớp Sinhvien trên, chúng ta sẽ thử truy cập tất cả các thuộc tính này.
class Sinhvien: 'Class co so chung cho tat ca sinh vien' svCount = 0 def __init__(self, ten, hocphi): self.ten = ten self.hocphi = hocphi Sinhvien.svCount += 1 def displayCount(self): print "Tong so Sinh vien %d" % Sinhvien.svCount def displaySinhvien(self): print "Ten : ", self.ten, ", Hoc phi: ", self.hocphi print "Sinhvien.__doc__:", Sinhvien.__doc__ print "Sinhvien.__name__:", Sinhvien.__name__ print "Sinhvien.__module__:", Sinhvien.__module__ print "Sinhvien.__bases__:", Sinhvien.__bases__ print "Sinhvien.__dict__:", Sinhvien.__dict__
Khi code trên được thực thi sẽ cho kết quả:
Sinhvien.__doc__: Class co so chung cho tat ca sinh vien
Sinhvien.__name__: Sinhvien
Sinhvien.__module__: __main__
Sinhvien.__bases__: ()
Sinhvien.__dict__: {'__module__': '__main__', 'displayCount':
, 'svCount': 2,
'displaySinhvien': ,
'__doc__': 'Class co so chung cho tat ca sinh vien',
'__init__': }
Hủy đối tượng (Trình dọn rác) trong Python
Python sẽ hủy các đối tượng mà không cần đến nữa (các kiểu đã được xây dựng sẵn hoặc instance của lớp) một cách tự động để giải phóng không gian bộ nhớ. Tiến trình này được gọi là Garbage Collection được thực hiện bởi trình dọn rác Garbage Collector.
Trình dọn rác của Python chạy trong khi thực thi chương trình và được kích hoạt khi số tham chiếu của một đối tượng tiến về 0. Số tham chiếu của một đối tượng thay đổi khi số alias mà trỏ tới nó thay đổi.
Số tham chiếu của một đối tượng tăng khi nó được gán một tên mới hoặc được đặt trong một container (chẳng hạn như List, Tuple, Dictionary). Số tham chiếu của một đối tượng giảm khi nó bị xóa với lệnh del, tham chiếu của nó được tái gán, hoặc tham chiếu của nó thoát ra khỏi phạm vi. Khi số tham chiếu của một đối tượng tiến về 0, thì Python thu thập nó một cách tự động. Ví dụ:
a = 40 # Tao doi tuong <40> b = a # Tang so tham chieu cua <40> c = [b] # Tang so tham chieu cua <40> del a # Giam so tham chieu cua <40> b = 100 # Giam so tham chieu cua <40> c[0] = -1 # Giam so tham chieu cua <40>
Thường thì bạn sẽ không chú ý khi trình dọn rác hủy một instance và giải phóng bộ nhớ. Nhưng một lớp có thể triển khai phương thức đặc biệt là __del__(), được gọi là một destructor, mà được triệu hồi khi instance là chuẩn bị được hủy. Phương thức này có thể được sử dụng để xóa bất kỳ nguồn bộ nhớ nào được sử dụng bởi một instance.
Ví dụ
__del__() destructor này in tên lớp của một instance mà chuẩn bị được hủy.
class Point: def __init( self, x=0, y=0): self.x = x self.y = y def __del__(self): class_name = self.__class__.__name__ print class_name, "destroyed" pt1 = Point() pt2 = pt1 pt3 = pt1 print id(pt1), id(pt2), id(pt3) # in id cua doi tuong del pt1 del pt2 del pt3
Khi code trên được thực thi sẽ cho kết quả sau:
3083401324 3083401324 3083401324 Point destroyed
Ghi chú: Một cách lý tưởng nhất là bạn nên định nghĩa các lớp của bạn trong file riêng biệt, sau đó bạn nên import chúng trong file chương trình chính bởi sử dụng lệnh import.
Kế thừa lớp trong Python
Thay vì bắt đầu viết code cho một lớp mới, bạn có thể tạo một lớp bằng việc kế thừa nó từ một lớp đã tồn tại trước đó bằng cách liệt kê lớp cha trong cặp dấu ngoặc đơn sau tên lớp mới.
Lớp con kế thừa các thuộc tính của lớp cha của nó, và bạn có thể sử dụng các thuộc tính như thể là chúng đã được định nghĩa trong lớp con đó. Một lớp con cũng có thể ghi đè các thành viên dữ liệu và các phương thức từ lớp cha.
Cú pháp
Các lớp kế thừa được khai báo khá giống như lớp cha của nó; tuy nhiên, một danh sách lớp cơ sở để kế thừa từ đó được cung cấp sau tên lớp mới.
class Tenlopcon (LopCha1[, LopCha2, ...]): 'Phan documentation string cua Class la tuy y' class_suite
Ví dụ
class Parent: # dinh nghia lop cha parentAttr = 100 def __init__(self): print "Goi constructor cua lop cha" def parentMethod(self): print 'Goi phuong thuc cua lop cha' def setAttr(self, attr): Parent.parentAttr = attr def getAttr(self): print "Thuoc tinh cua lop cha :", Parent.parentAttr class Child(Parent): # dinh nghia lop con def __init__(self): print "Goi constructor cua lop con" def childMethod(self): print 'Goi phuong thuc cua lop con' c = Child() # instance cua lop con c.childMethod() # lop con goi phuong thuc cua no c.parentMethod() # goi phuong thuc cua lop cha c.setAttr(200) # tiep tuc goi phuong thuc cua lop cha c.getAttr() # tiep tuc goi phuong thuc cua lop cha
Khi code trên được thực thi sẽ cho kết quả sau:
Goi constructor cua lop con Goi phuong thuc cua lop con Goi phuong thuc cua lop cha Thuoc tinh cua lop cha : 200
Theo cách tương tự, bạn có thể kế thừa một lớp từ nhiều lớp cha như sau:
class A: # dinh nghia lop A ..... class B: # dinh nghia lop B ..... class C(A, B): # lop con cua A va B .....
Bạn có thể sử dụng các hàm issubclass() hoặc isinstance() để kiểm tra mối quan hệ của hai lớp và instance.
Ghi đè phương thức trong Python
Bạn có thể ghi đè các phương thức của lớp cha. Một trong các lý do để thực hiện việc ghi đè phương thức của lớp cha là bạn muốn có tính năng khác biệt hoặc đặc biệt trong lớp con.
Ví dụ
class Parent: # dinh nghia lop cha def myMethod(self): print 'Goi phuong thuc cua lop cha' class Child(Parent): # dinh nghia lop con def myMethod(self): print 'Goi phuong thuc cua lop con' c = Child() # instance cua lop con c.myMethod() # lop con goi phuong thuc duoc ghi de
Kết quả là:
Goi phuong thuc cua lop con
Nạp chồng phương thức trong Python
Bảng dưới đây liệt kê một số tính năng chung mà bạn có thể ghi đè trong các lớp riêng của bạn.
| STT | Phương thức, Miêu tả và Lời gọi mẫu |
|---|---|
| 1 |
__init__ ( self [,args...] ) Là constructor (với bất kỳ tham số tùy ý nào) Lời gọi mẫu : obj = tenLop(args) |
| 2 |
__del__( self ) Là destructor, xóa một đối tượng Lời gọi mẫu : del obj |
| 3 |
__repr__( self ) Biểu diễn chuỗi có thể ước lượng Lời gọi mẫu : repr(obj) |
| 4 |
__str__( self ) Biểu diễn chuỗi có thể in được Lời gọi mẫu : str(obj) |
| 5 |
__cmp__ ( self, x ) So sánh đối tượng Lời gọi mẫu : cmp(obj, x) |
Nạp chồng toán tử trong Python
Giả sử bạn đã tạo một lớp Vector để biểu diễn các vector hai chiều. Điều gì xảy ra khi bạn sử dụng toán tử cộng (+) để cộng chúng? Có thể nói vui rằng, lúc đó Python sẽ la hét vào mặt bạn.
Tuy nhiên, bạn có thể định nghĩa phương thức __add_ trong lớp của bạn để thực hiện phép cộng vector và sau đó phép cộng vector sẽ vận hành như bạn mong đợi.
Ví dụ
class Vector: def __init__(self, a, b): self.a = a self.b = b def __str__(self): return 'Vector (%d, %d)' % (self.a, self.b) def __add__(self,other): return Vector(self.a + other.a, self.b + other.b) v1 = Vector(2,10) v2 = Vector(5,-2) print v1 + v2
Kết quả là:
Vector(7,8)
Ẩn dữ liệu (Data Hiding) trong Python
Các thuộc tính của một đối tượng có thể hoặc không thể là nhìn thấy với bên ngoài phần định nghĩa lớp. Bạn cần đặc tên các thuộc tính với một tiền tố là hai dấu gạch dưới, và sau đó các thuộc tính này sẽ không là nhìn thấy với bên ngoài.
Ví dụ
class JustCounter: __secretCount = 0 def count(self): self.__secretCount += 1 print self.__secretCount counter = JustCounter() counter.count() counter.count() print counter.__secretCount
Kết quả là:
1 2 Traceback (most recent call last): File "test.py", line 12, inprint counter.__secretCount AttributeError: JustCounter instance has no attribute '__secretCount'
Python bảo vệ các thành viên đó bằng cách thay đổi nội tại tên để bao tên lớp. Bạn có thể truy cập các thuộc tính này dưới dạng như doi_tuong._tenLop__tenThuocTinh. Nếu bạn thay thế dòng cuối cùng như sau, thì nó sẽ làm việc cho bạn.
......................... print counter._JustCounter__secretCount
Kết quả là:
1 2 2
» Tin mới nhất:
- Đặc điểm của ADO.Net (19/01/2026)
- Xác thực người dùng từ cơ sở dữ liệu trong ASP.Net (18/01/2026)
- Copy dữ liệu từ file list sang file write (15/01/2026)
- Hiển thị đường dẫn đến thư mục khi thực hiện sự kiện Đọc File trong GUI - Java (26/12/2025)
- User Control (18/12/2025)
» Các tin khác:
- Khái niệm hướng đối tượng trong Python (12/09/2019)
- Bài 03: LẬP TRÌNH SONG SONG VỚI MPI (18/08/2019)
- Bài 02: GIỚI THIỆU BỘ GLOBUS TOOLKIT (18/08/2019)
- XỬ LÝ SONG SONG MỘT SỐ BÀI TÓAN TRONG LÝ THUYẾT ĐỒ THỊ - Bài 01: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ TÍNH TOÁN LƯỚI (18/08/2019)
- Lệnh continue trong Python (12/08/2019)
- Lệnh break trong Python (12/08/2019)
- Giới thiệu về hàm và một vài ví dụ về hàm (12/08/2019)
- Một vài ví dụ về hàm có sử dụng đệ quy (12/08/2019)
- Lưu đồ PTB2-2 lệnh If Else (07/08/2019)
- Lưu đồ PTB2-3 lệnh If (07/08/2019)
