BIỂU ĐỒ PHâN CẤP CHỨC NĂNG (FHD_FUNCTION HIERARCHY DIAGRAM)

1. Khái niệm FHD

Biểu đồ phân cấp chức năng (FDD/ FHD) là công cụ khởi đầu để mô tả hệ thống qua chức năng do công ty IBM phát triển, cho đến nay nó vẫn còn được sử dụng. Nó cho phép phân rã dần dần các chức năng từ chức năng mức cao thành chức năng chi tiết nhỏ hơn, và kết quả cuối cùng ta thu được một cây chức năng. Cây chức năng này xác định một cách rõ ràng dễ hiểu cái gì xãy ra trong hệ thống.

2. Phương pháp xây dựng FHD

a. Thành phần của biểu đồ

• Chức năng: mỗi nút trong biểu đồ là một chức năng, được ký hiệu bằng hình chữ nhật trên có gắn tên nhãn, chỉ các chức năng của hệ thống

Tên

• Kết nối : Kết nối giữa các chức năng có tính chất phân cấp được ký hiệu bằng đoạn thẳng.

Thí dụ: Chức năng A phân rã thành chức năng B, C, D

Hình 1: Ví dụ về biểu đồ phân cấp chức năng

b. Đặc điểm của các FHD

• Các chức năng được nhìn một cách khái quát nhất, trực quan dễ hiểu, từ đại thể đến chi tiết các chức năng, nhiệm vụ cần thực hiện (thường ở mức diễn tả lôgic).
• Dễ thành lập, bằng cách phân rã dần dần các chức năng từ trên xuống.
• Mang tính chất tĩnh, bởi chúng chỉ cho thấy các chức năng mà không cho thấy trình tự xử lý.
• Thiếu vắng sự trao thông tin giữa các chức năng.

Vì những đặc điểm kể trên mà FDD/FHD thường được sử dụng làm mô hình chức năng trong bước đầu phân tích, hoặc cho các hệ thống đơn giản. Nếu hệ thống là phức tạp thì một mô hình chức năng dưới dạng FDD/FHD là quá sơ lược và các thiếu sót nêu trong hai đặc điểm cuối ở trên là không thể châm chước được. Lúc đó ta thường dùng các biểu đồ dòng dữ liệu thay cho FDD/FHD.

Thí dụ: Biểu đồ phân cấp chức năng của hệ thống quản lý doanh nghiệp

Hình 2. Biểu đồ phân cấp chức năng của hệ thống quản lý doanh nghiệp

Chú ý: Cần phân biệt FDD/FHD với sơ đồ tổ chức của một cơ quan. Sơ đồ tổ chức thể hiện các bộ phận, các tổ chức hợp thành cơ quan. Bởi sự phân cấp quản lý thường được áp dụng trong các cơ quan, cho nên sơ đồ tổ chức cũng thường có dạng cây. Nói chung là có sự tương ứng giữa tổ chức và chức năng. Tuy nhiên sự tương ứng không nhất thiết là tương ứng 1-1. Vì vậy mà FDD/FHD và sơ đồ tổ chức của cùng một cơ quan có những khác biệt; không những có khác biệt về tên của các nút trên biểu đồ mà còn có khác biệt về cấu trúc cây của chúng.

Hình 3. Một sơ đồ tổ chức